Ziya Baran Ege Üniversitesi edebiyat fakültesi coğrafya bölümü mezunudur. Bir süre öğretmenlik yaptı. Ziya Baran Öğretmenlik yaptığı süre içinde öğrencilerine daha faydalı olabilmek için “Hızlı Okuma Teknikleri” “Motivasyon” “NLP” ve “Fotografik Bellek” eğitimleri aldı. Yaptığı seminerlerle binlerce öğrenciye bu becerileri kazandırdı. Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte yürüttüğü “Dahice Düşünme Düşünce Hızında Öğrenme” adlı proje kapsamında 74 ilde 400 000 öğretmene ve 900 bin öğrenciye seminer verdi. Bu proje kapsamında öğrencilerin yüksek motivasyona ulaşması, hızlı okuma
becerilerini içselleştirmeleri ve fotografik bellek yöntemi ile okul kitaplarını bütün detaylarıyla hafızaya kodlamaları konularına odaklandı. Bunu yanı sıra fotografik bellek yöntemi ile binlerce İngilizce kelime ve cümleyi hafızaya kodlama ve akıcı İngilizce konuşma becerilerini de öğrencilerine
kazandırmaya devam ediyor.
Cumhurbaşkanlığında 1 yıl Eğitim Danışmanlığı yaptı. Halihazırda Özel şirketlerde ve özel okullarda eğitimlerine devam etmektedir. Bu süreçte edindiği tecrübelerini kitaplaştırdı. Konu ile ilgili yayınlanmış 11 kitabı bulunmaktadır.